Güneş-Deri Sağlığı ve Güneşten Koruyucu Kozmetik Ürünler Güneş-Deri Sağlığı ve Güneşten Koruyucu Kozmetik Ürünler
Güneş-Deri Sağlığı ve Güneşten Koruyucu Kozmetik Ürünler

Güneş-Deri Sağlığı ve Güneşten Koruyucu Kozmetik Ürünler

14.04.22

Güneş ışınlarına maruz kalındığında insan derisinde bazı biyolojik değişimler oluşur. Bu ışınlar, dünya üzerindeki her alanda aynı şiddete sahip değildir. Özellikle Ekvator bölgesinde ışınlar dünyaya dik olarak düştüğü için maruz kalma durumunda deri yüzeyinde yüksek derecede biyolojik etkiler görülebilir. Ekvatorun tüm mevsimlerinde ışınların şiddetinin yoğunluğu devamlıdır.  Ekvatordan kuzeye ve güneye doğru gidildiği zaman ise orta kuşak bölgelere ulaşılır. Orta kuşak bölgelerde ise yaz ve kış mevsimi arasında yer yüzüne düşen güneş ışınları kişileri oldukça farklı derecelerde etkiler. Bu nedenle yaşadığınız bölge, güneş ışınlarının derinize etkisi açısından oldukça farklı olabilir.

Bilimsel olarak bakıldığında deri rengi 6 farklı sınıfa ayrılmıştır. 1 ila 6 arasında isimlendirilen deri renkleri;

  • Afrikalı siyahiler VI,
  • Kuzey Avrupalı Beyazlar I,
  • Akdeniz ve Orta Kuşak Irklar, Açık Kahverengi Tonlar III-IV şeklinde tanımlanmıştır.

Güneş altında korunmasız bir biçimde uzun süre kalmak, öne deri yoluyla su kaybedilmesine ve uzayan süreyle birlikte deri yanıklarına sebep olabilir. Özellikle güneş ışınlarına direkt maruz kalan dudaklar, ense, kulaklar ve burun güneş yanığını en çok hisseden ve etkilenen bölgeler arasındadır. Ortalama deri rengine sahip (II-IV deri tipi) kişiler, orta kuşak ülkelerde güneş ışınlarına 10 ila 20 dakika arasında maruz kaldıklarında vücutlarında hafif bir güneş yanığı görülür. Bu durumun sebebi güneşten gelen morötesi ışınların bir etkisidir. Korunmasız bir biçimde güneş altında kalmak, can yakacak derecelerde güneş yanıkları oluşmasına sebep olabilir. Bahsettiğimiz morötesi ışınları, deri üzerinde ani etkiler oluşturur ve buna UVB adı verilen daha kısa dalga boyu sebep olur. Oysa güneş ışınlarının vücuda daha uzun sürede etki eden ve daha fazla hasar görmesine sebep olan UVA adlı bir türü daha bulunur. UVA ışınlarına maruz kalmanın etkisi, her gün güneş altında birkaç saat geçirmekle birlikte 2-3 ay gibi bir sürede ortaya çıkabilir.

UVA ışınlarının en bilindik etkisi, insan derisindeki pigmentasyonu teşvik etmesidir. Kısacası, birkaç hafta UVA’ya maruz kalmak, deride koyulaşmaya sebep olabilir. UVA, deride yanıklar oluşmasına sebebiyet verecek bir güce sahip değildir fakat uzun süreli bakıldığında deride DNA hasarına ve deri kanserine neden olabileceği için UVB ışınlarından daha tehlikeli özelliktedir. UVA ışınları ayrıca, derideki dermis tabakasına nüfuz edebilir ve kişilerde kolajen hasarına sebep olabilir. Oluşan kolajen kaybı da uzun süreli olarak deride erken yaşlanma ve kırışıklıklar görülmesine neden olabilir.

Güneş ışınlarının faydalı yönleri de vardır. İnsan derisinde D vitamini sentezi, UV ışınlarının sayesinde oluşur. Vücudumuzda yeterli oranda bulunan D vitamini, sağlıklı bir hayat için oldukça kritik bir öneme sahiptir. Derinizi 15-20 dakika güneş ışınlarına maruz bırakarak D vitamini sentezini doğal olarak başlatmanız mümkündür. Modern dünyada D vitamini takviyeleri sayesinde güneşlenme ihtiyacı biraz da olsa azalmıştır fakat yine de yeterli derecelerde güneşlenme, sağlık için her açıdan olumlu etkiler gösterir. 

Güneşten Korunma Yöntemleri

Geleneksel olarak bakıldığında güneşten korunmanın en kolay yolu, uygun kıyafetler giymek ve güneş ışınlarının en etkili olduğu saatlerde dışarıda fazla zaman geçirmemekten geçer. Eğer karlı bir günde dağlarda, deniz kenarında ya da çöl gibi bölgelerde uzun süre vakit geçirecekseniz, mutlaka güneşten korunmaya ihtiyacınız olacak demektir.

Bu nedenle her cilt için ayrı ayrı tasarlanan ve güneş ışınlarından korumak için oluşturulan kozmetik ürünler bulunmaktadır. Bu ürünler genellikle krem ya da losyon olarak karşımıza çıkar. Güneşe maruz kalmadan önce ürünleri yüz, kol ve bacaklara sürmek gerekir. Kullanacağınız ürünlerin derinizi güneşten koruma gücü, SPF adı verilen bir sınıflandırmayla ölçülür. SPF değerleri bakımından;

  • Düşük (SPF 6-10)
  • Orta (SPF 10-25)
  • Yüksek (SPF 30-40)
  • Çok Yüksek (SPF 50+) şeklinde ayrılan koruyucu kremler bulunur.

Bu kremler, suya girme, havlu ile kurulanma ya da güneş altındaki faaliyetlerin 3-4 saatten uzun olması halinde tekrar sürülmesi gerekir.

Genel olarak açıklayacak olursak; açık renkli deriye sahip kişiler, erken yaşlanma, güneş yanığı ve deri kanserlerinden korunmak için güneş ışınlarına 1 saatten uzun süre maruz kalmamalıdır. Eğer maruz kalacaklarsa dahi mutlaka güneş kremi kullanmalıdırlar. Alınacak ürünlerin SPF seviyesi cilt tonlarına göre seçilebilir. Deri tipi I-II olanlar, SPF 50+ özellikli kremleri kullanmalıdırlar. Deri tipi III-IV olanlar ise SPF 30 kullanabilirler. Çocuklar için de ideal SPF seviyesi 15 olarak tavsiye edilir.