Yükleniyor...
Yükleniyor...
Saç ekimi yaptıran pek çok kişinin ilk haftalardan itibaren yaşadığı en büyük endişe şudur: “Ektirdim ama saçlar dökülüyor; bu normal mi?” Evet, çoğu kişide ekimden sonra ekilen saç tellerinin dökülmesi beklenen ve geçici bir süreç olabilir. Burada kritik nokta şudur: Saç ekiminde taşınan şey saç teli değil, saç folikülüdür (kök yapısı). İlk dönemde görülen dökülme, çoğu zaman folikülün kalıcı olarak kaybedildiği anlamına gelmez; daha çok folikülün saç döngüsünde yeniden ayarlanması ile ilişkilidir.
Saç ekimi; genellikle başın arka/yan kısımlarındaki (donör alan) genetik olarak daha dayanıklı saç foliküllerinin alınarak, seyrelmenin olduğu bölgeye (alıcı alan) mikro kanallar aracılığıyla yerleştirilmesi esasına dayanır. Modern uygulamalarda amaç saçı çoğaltmak değil, var olan folikül kaynağını en doğru planlamayla yeniden dağıtmaktır.
Saç ekiminin hedefi yalnızca boş alanı doldurmak değildir; doğal görünümlü ve sürdürülebilir bir sonuç için planlama çok katmanlı yapılır.
Doğal bir saç çizgisi tasarımı (yüz oranları, yaş ve ilerleme ihtimali dikkate alınarak)
Yoğunluğun akıllı dağıtımı (tek bir bölgeyi aşırı sıklaştırmak yerine dengeli yerleşim)
Donör alanın korunması (gelecekte ihtiyaç olursa ikinci seans için rezerv bırakmak)
Mevcut doğal saçların korunmasına yönelik strateji (özellikle androjenik dökülmede)
Saç yönü/açılarının doğala yakın taklidi (kozmetik doğallık için kritik)
Saç dökülmesi tipi | Saç ekimi açısından genel yaklaşım | Neden önemli? |
Androjenik alopesi (erkek tipi/kadın tipi) | Sıklıkla değerlendirilen ana grup | Dökülme progresif olabilir; planlamada gelecek hesaba katılır. |
Skar (iz) dokusuna bağlı saç kaybı | Seçilmiş olgularda, dikkatli değerlendirme ile | Kanlanma ve doku yapısı folikül tutulumunu etkileyebilir. |
Travma/yanık sonrası lokal kayıp | Uygun koşullarda seçenek olabilir | Doku kalitesi ve iyileşme kapasitesi belirleyicidir. |
Aktif inflamatuvar/skarlaşan alopesiler | Genellikle önce stabilizasyon, sonra değerlendirme | Aktif hastalık varsa ekim, alevlenme/başarısızlık riskini artırabilir (dermatolojik takip önemlidir). |
Diffüz telogen effluvium (geçici yaygın dökülme) | Öncelik nedenin araştırılması | Kök azalması değil, döngü değişimi daha baskın olabilir. |
Çoğu kişide saç ekiminden 2–8 hafta sonra, ekilen saç tellerinde dökülme görülebilir. Bu durum sıklıkla başarısızlık değil; foliküllerin saç döngüsünde dinlenme fazına geçmesi ile ilişkilidir.
Dökülmenin normal kabul edilen kısmını anlamak için saçın biyolojisine bakmak gerekir: Saç folikülleri anajen (büyüme), katajen (geçiş) ve telojen (dinlenme) fazları arasında döngüsel ilerler; dış stresörler bu döngüyü geçici olarak değiştirebilir.
Cerrahi mikro-travma ve inflamasyon: Alıcı alanda oluşturulan mikro kanallar, folikülü geçici reset sürecine itebilir.
Telojene kayış (şok dökülme ile ilişkili): Stres/operasyon gibi tetikleyiciler, anajen saçların bir kısmını telojene çekebilir.
Saç telinin düşmesi, folikülün kalması: İlk aşamada kaybedilen çoğunlukla tel şaftıdır; folikül deride kalıp sonraki aylarda yeniden üretime geçebilir.
Kabuklanma döneminin bitişi: İlk günlerde oluşan kabukların dökülmesi sırasında bazı tellerin de beraberinde gelmesi, görsel olarak dökülmeyi daha dramatik gösterebilir.
Zaman | Alıcı alanda sık görülen durum | Not |
İlk 1–2 hafta | Kabuklanma, hassasiyet, dikkatli yıkama dönemi | Greftler bu dönemde daha hassastır. |
2–8 hafta | Ekilen saç tellerinde dökülme artışı | Birçok kaynak bunu normal olarak belirtir. |
3. ay | Saç, ekim öncesinden bile daha seyrek görünebilir | Bu görünüm çoğu kişide geçicidir. |
3–4. ay | İlk yeni çıkışlar başlayabilir | Yeni çıkan teller ince/bebek saçı gibi olabilir. |
6–9. ay | Görsel sonuçlar belirginleşir | Pek çok kişi 6–9 ayda sonuç görmeye başlar. |
10–18 ay | Yoğunluk/kalınlık olgunlaşır | Tam sonuç, kişiye göre daha uzun sürebilir. |
Şok dökülme; saç ekimi gibi bir işlem sonrasında, hem ekilen saç tellerinde hem de bazen çevredeki doğal (ekilmemiş) saçlarda geçici dökülme artışı görülmesidir. Klinik literatürde bu tablo, çoğunlukla lokalize telogen effluvium gibi döngü değişimi mekanizmalarıyla açıklanır.
Ekim sonrası folikülün tutunması, yalnızca fiziksel yerleşim değil; aynı zamanda biyolojik adaptasyon sürecidir. İlk haftalarda:
Mikro kesiler iyileşir, doku yeniden yapılanır.
Folikül çevresinde kanlanma ve beslenme düzeni yeniden kurulur.
Saçlı derinin bariyeri (koruyucu üst tabakası) toparlanır.
Şok dökülmeyi kötü haber gibi hissettiren şey, gözle görülen telin kaybıdır. Oysa saç biyolojisinde telin dökülmesi, her zaman folikülün kaybı demek değildir. Telogen fazın sonunda folikül tekrar anajen faza geçerek yeni tel üretir.
Şok dökülmenin şiddeti ve süresi kişiden kişiye değişebilir. Aşağıdaki faktörler, klinik gözlemlerde daha sık dikkate alınan değişkenlerdir:
İşlemin kapsamı: Çok geniş alana uygulanan seanslarda doku stresi artabilir.
Alıcı alanda miniaturize (zayıflamış) doğal saç varlığı: Özellikle androjenik dökülmede çevre saçlar daha hassas olabilir.
Saçlı deride seboreik dermatit/iritasyon eğilimi: Bariyer bozulduğunda kaşıntı ve temas artabilir.
Sigara, uyku düzensizliği, yüksek stres: Telogen effluvium tetikleyicileri arasında majör stresörler/operasyon gibi başlıklar yer alır.
Bakım protokolüne uyum: Yıkama tekniği, önerilen ürünlerin kullanımı ve fiziksel koruma süreci önemlidir.
Saç ekimi, belirli bölgelere folikül taşınmasıyla yoğunluğu artırmayı hedefler; ancak özellikle androjenik dökülme gibi durumlarda dökülme eğilimi olan doğal saçlar zamanla incelmeye devam edebilir.
Saç ekiminin temel dayanaklarından biri donör dominansı prensibidir: Genellikle ense ve yan bölgelerdeki foliküller, dökülmeye daha dirençli genetik profile sahip olabildiği için alıcı alana taşındığında da özelliklerini büyük ölçüde koruma eğilimindedir.
Başlık
Ekilen saçlar
Doğal (ekilmemiş) saçlar
Genetik duyarlılık
Çoğu zaman donör özelliklerini taşır
Androjenik dökülmede DHT duyarlılığı sürebilir
Erken dönem dökülme
2–8 haftada tel dökülmesi sık görülebilir
Şok dökülme ile geçici artış olabilir
Uzun vadeli seyrelme
Donör alan seçimi ve planlamaya bağlı
Progresyon devam edebileceği için izlem önemlidir
Koruma stratejisi
Bakım/koruma ile desteklenir
Gerekirse medikal yaklaşım önerilebilir
Her cerrahi işlemde olduğu gibi saç ekiminde de (düşük de olsa) istenen sonucu alamama ihtimali vardır. Bu risk; greft kalitesi, cerrahi teknik, alıcı alanın doku özellikleri, bakım protokolüne uyum ve olası enfeksiyon/iritasyon gibi birçok değişkene bağlıdır.
Ekim sonrası verilen ilaçlar (ör. enfeksiyon riskini azaltmaya yönelik yaklaşımlar veya ödem/konfor yönetimi) genellikle kısa dönem hedeflere yöneliktir; ayrıca bazı kişilerde androjenik dökülmenin seyrini yönetmek için uzun dönem medikal seçenekler de gündeme gelebilir.
Ekim sonrası dönemde şampuan/losyon seçimi kozmetik bir detay değil, saçlı derinin bariyerini koruma ve iritasyonu azaltma açısından önemlidir. Özellikle ilk haftalarda amaç; saçlı deriyi yormadan temizlemek, kabukların doğal şekilde uzaklaşmasına yardım etmek ve kaşıntı döngüsünü tetiklememektir.
Kaşıntı, ekim sonrası sık görülen bir histir; ancak kaşıma–tahriş–daha çok kaşıntı döngüsüne girildiğinde, alıcı alanda istenmeyen mekanik stres oluşabilir. Özellikle ilk 2 hafta greftlerin daha hassas kabul edildiği dönemdir.
Makine tıraşı; sürtünme, baskı ve mikro-çekiş oluşturabileceği için erken dönemde alıcı alanda riskli kabul edilebilir. Ayrıca bazı makineler cildi ısıtabilir veya yüzeyde tahrişe neden olabilir.
Sıcak su; saçlı deride kuruluk ve hassasiyet hissini artırabilir, bu da kaşıntı/temas riskini yükseltebilir. Kimyasal işlemler (boya, açıcı, perma gibi) ise iyileşme tamamlanmadan uygulandığında iritasyon potansiyelini artırabilir.
İlk haftalarda saçlı deriyi dış stresörlerden korumak, iyileşme konforu ve greft güvenliği açısından daha akılcı bir yaklaşımdır.
Saç ekiminin kalıcılığı iki katmanda değerlendirilir:
Bu yüzden ömür boyu aynı yoğunluk vaadinden çok, doğru planlanmış ve iyi yönetilen sonuçların uzun yıllar korunabilmesi daha gerçekçidir.
Donör dominansı prensibi; uygun donör alandan alınan foliküllerin, alıcı alanda da özelliklerini büyük ölçüde koruyabilmesi üzerine kuruludur. Bu yaklaşım modern saç ekiminin temelini oluşturur.
Kısmi ekim (ör. yalnızca saç çizgisi/ön bölge) yapıldığında, ilerleyen yıllarda tepe/orta bölgede seyrelme artarsa ikinci seans gündeme gelebilir. Burada gereklilikten çok, kişinin:
göre ihtiyaç doğabileceği bilinmelidir.
Saç ekimi sonrası bakım, yalnızca iyileşme dönemiyle sınırlı değildir. Saçlı derinin bariyerini güçlendiren, iritasyonu azaltan ve saç telini kırılma/sert işlem yükünden koruyan rutinler; saçın daha dolgun görünmesine katkı sağlayabilir ve kullanıcı memnuniyetini artırabilir.
Ekim sonrası sonuç tek bir günde ortaya çıkmaz; doku iyileşmesi, saç döngüsü ve tel kalınlaşması zamana yayılır. Bu süreçte en önemli psikolojik eşik genellikle 2–8 hafta dökülme dönemi ve 3. ayda geçici seyrek görünüm aşamasıdır.
İlk ayı doğru okumak, gereksiz kaygıyı azaltır. Genel akış çoğu kişide şu şekilde ilerler:
Dönem
Beklenen görünüm
Kullanıcı açısından anlamı
2–8 hafta
Dökülme artışı
Tutmuyor sanılabilir ama sıklıkla normaldir.
3. ay
Seyrek/patchy görünüm
En sabır isteyen dönem.
4–6 ay
Yeni tellerin belirginleşmesi
İnce çıkan teller zamanla olgunlaşabilir.
6–9 ay
Gözle görülür dolgunluk
Bu aralıkta sonuç görülebildiği sıkça belirtilir.
10–18 ay
Maksimum olgunlaşma
Yoğunluk ve tel kalınlığı oturur.
En sık neden, foliküllerin işlem sonrası saç döngüsünde geçici olarak dinlenme fazına geçmesidir. Bu aşamada dökülen çoğunlukla saç telidir; folikül deride kalıp sonraki aylarda yeniden üretime geçebilir.
Sıklıkla 2–8 hafta aralığında başlayabilen dökülme dönemi, kişiye göre değişmekle birlikte birkaç ay içinde yatışma eğilimindedir. Klinik hasta bilgilendirme kaynakları, erken dönemde dökülmenin normal bir basamak olabileceğini vurgular.
Birçok kişide 3–4. aydan itibaren ilk yeni çıkışlar görülebilir; daha belirgin yoğunluk ise çoğu zaman 6. aydan sonra fark edilir. Tam olgunlaşma 10–18 aya uzayabilir.
Hayır. Şok dökülme sık görülse de herkes aynı şiddette yaşamayabilir. Dökülmenin az olması, foliküllerin daha iyi tuttuğu ya da daha kötü tuttuğu şeklinde tek başına yorumlanamaz.
Düşük de olsa olasılık vardır. Bu ihtimali azaltmada; doğru klinik/uzman seçimi, bakım protokolüne uyum ve olası komplikasyon belirtilerinde gecikmeden sağlık profesyoneline başvurmak önemlidir.
Özellikle androjenik dökülmede, ekim yapılan alanın çevresindeki doğal saçlarda seyrelme zamanla devam edebilir.
Uygun donör seçimi ve doğru planlamayla ekilen saçlar uzun yıllar kalıcı görünüme katkı sağlayabilir. Bu yaklaşımın teorik temeli donör dominansıdır.
Ancak doğal saçların seyri, yaş, genetik ve bakım alışkanlıkları ömür boyu aynı yoğunluk beklentisini gerçekçi olmaktan uzaklaştırabilir.
Şok dökülmeyi tamamen sıfırlamak garanti edilebilir bir hedef değildir; ancak riski artırabilecek faktörleri azaltmak mümkündür.
Bu konu; ekim tekniği, greftlerin yerleşimi ve iyileşme hızına göre değişir. Genel prensip, alıcı alan tamamen iyileşmeden makineyle sürtünme/baskı oluşturmamaktır. En güvenlisi, zamanlamayı ekim ekibinizin protokolüne göre belirlemektir.
İyileşme tamamlanmadan uygulanan boya/açıcı/perma gibi işlemler saçlı deride iritasyon riskini artırabilir. Bu yüzden çoğu klinik yaklaşımda kimyasal işlemler için bariyer toparlanana kadar bekleme ve mutlaka klinikten onay alma önerilir.
Saç ekimi sonrası dönemde, saçlı deriyi yormadan temizlik için hassas saçlı deriye uygun, SLES ve paraben içermeyen ve “saç ekimi sonrası kullanıma uygundur” ibaresi bulunan Bioxcin Biotin Dökülme Karşıtı Şampuan tercih edilebilir.
Kaynakça
Yükleniyor, lütfen bekleyin...
