Saç dökülmesi, birçok faktöre bağlı olarak gelişebilen yaygın bir durumdur. Mevsimsel saç dökülmesi ise belirli dönemlerde artan ve genellikle geçici olan bir dökülme türüdür. Vücut, mevsim geçişlerine uyum sağlamak için belirli biyolojik süreçlerden geçer ve bu süreçlerden biri de saç dökülmesidir. Peki, mevsimsel saç dökülmesi hangi aylarda daha sık görülür, ne kadar sürer ve saç sağlığını korumak için neler yapılabilir?
Mevsimsel saç dökülmesi, saç tellerinin büyüyüp olgunlaşarak dökülmeye hazır hale geldiği doğal bir süreçtir. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında belirginleşen bu dökülme, saç foliküllerinin dinlenme aşamasına geçmesiyle ortaya çıkar. Saç büyüme döngüsü anajen (büyüme), katajen (geçiş) ve telojen (dinlenme) evrelerinden oluşur. Mevsim geçişlerinde telojen evresine giren saç teli oranı arttığı için dökülme gözle görülür hale gelir. Genellikle 6 ila 8 hafta süren bu dönem, sağlıklı beslenme ve doğru saç bakımıyla yönetilebilir.[1][2]
Mevsimsel saç dökülmesi en sık sonbahar ve ilkbahar aylarında görülür. Sonbaharda azalan güneş ışığı nedeniyle D vitamini seviyeleri düşebilir ve saç folikülleri bu değişime tepki vererek dinlenme fazına geçebilir. İlkbaharda ise vücut, kış boyunca azalan saç döngüsünü hızlandırarak yeni saç telleri üretmeye çalışır ve bu da geçici bir dökülmeye neden olabilir. Yaz aylarında saç büyümesi hızlanırken, kış aylarında saç döngüsü yavaşlar ve dökülme daha belirgin hale gelebilir.[2] [3]
Genellikle 4 ila 6 hafta süren mevsimsel saç dökülmesi, yeni saç büyümeye başladığında azalmaya başlar. Günlük 100 ila 150 saç teli kaybı normal kabul edilir. Ancak dökülme süresi 8 haftayı aşarsa veya saç yoğunluğunda ciddi bir azalma fark edilirse bir uzmana danışmak faydalı olabilir. Kişisel sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları ve stres seviyeleri dökülmenin süresini etkileyebilir.[3] [4]
Mevsimsel saç dökülmesinin en yaygın nedenleri şunlardır:
Güneş ışığına maruziyet: Yaz boyunca artan güneş ışığı, saç büyümesini hızlandırabilir. Ancak, sonbaharda bu etki azalınca dökülme artabilir.
Hormonal değişiklikler: Mevsim geçişleri sırasında hormon seviyelerindeki dalgalanmalar saç büyüme döngüsünü etkileyebilir.
Beslenme faktörleri: Mevsimsel diyet değişiklikleri, vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve minerallerin alımını etkileyerek saç dökülmesine neden olabilir.
Hava değişimleri: Soğuk hava saç derisini kurutabilir ve saç tellerinin kırılgan hale gelmesine yol açabilir.
Stres ve uyku düzeni: Gün ışığının azalması melatonin üretimini etkileyerek saç dökülmesini artırabilir. [1][2][4]
Kadın ve erkeklerde saç dökülmesi farklı şekillerde gerçekleşebilir. Erkeklerde dökülme genetik faktörlerle daha belirgin olurken, kadınlarda genellikle saç yoğunluğunda genel bir seyrelme şeklinde ortaya çıkar. Erkeklerde saç dökülmesi daha çok şakaklardan ve tepe bölgesinden başlarken, kadınlarda saç çizgisi korunarak genel bir incelme görülür. Ancak mevsimsel saç dökülmesi her iki cinsiyet için de benzer nedenlerle meydana gelir. [1][3]
Mevsimsel saç dökülmesini en aza indirmek için alınabilecek önlemler, saçın genel sağlığını korumaya ve dökülme sürecini yavaşlatmaya yardımcı olabilir:
Kaynakça