Aknede Nasıl Cilt Bakım Ürünleri Tercih Edilmelidir? 

Akne tedavisi görmekte olan kişilerdeki bakım ile tedavi görmeyip akneye eğilimi olan bireylerdeki bakım aslında iki farklı durumdur. Örneğin akne tedavisi yalnızca sivilceleri azaltmayı değil, tedavi boyunca cilt bariyerini korumayı ve hastanın tedaviye uyumunu sürdürmeyi de amaçlar. Yanlış seçilen ürünlerden temizleyici, nemlendirici ya da serumlar kuruluk, yanma ve kızarıklığı artırarak etkili ilaçların düzenli kullanılmasını zorlaştırabilir. Buna karşın cilt tipine ve kullanılan tedaviye uygun bir bakım rutini, fazla sebumun ve gözenek tıkanıklığının kontrolüne yardımcı olurken cildin akne ilaçlarına toleransını da artır. Buradaki önemli noktalardan biri bakım ürünleri akne ilaçlarının yerine kullanılmamasıdır. Akneye eğilimli ciltte rutin günlük bakımın, tedavi alan kişide ise dermatoloğun planladığı tedavinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilmesidir.

Akneye eğilimli cilt nasıl temizlenmeli? 

Akne cildin yeterince temizlenmemesinden kaynaklanan bir temizlik sorunu değildir. Bu nedenle yüzü sık yıkamak, sert sabunlar kullanmak veya tanecikli peelingler akneyi iyileştirmez. Aksine bariyer hasarını ve inflamasyonu artırabilir. Genellikle sabah ve akşam, ılık suyla ve cilde uygun bir temizleyiciyle yıkama yeterlidir. Yağlı ciltlerde komedojenik olmayan, sebum dengesini gözeten jel yapılı ürünler tercih edilebilir. Niasinamid içeren formüller sebum görünümünün dengelenmesine katkı sağlayabilir. Pantenol ve nem tutucu içerikler ise temizleme sonrası gerginlik hissini azaltmaya yardımcı olur. Termal su ve papatya, ebegümeci, zerdeçal, çay ağacı gibi bitkisel ekstreler içeren ürünler de yatıştırıcı veya destekleyici özellikleri nedeniyle formüllerde yer alabilir. Bununla birlikte “bitkisel” ifadesi tek başına tahriş etmeyeceği anlamına gelmez. Her içerik hassas ciltlerde ürünler kademeli olarak artırarak denenmelidir. 

Yağlı ciltlerin de nemlendiriciye ihtiyacı var mı? 

Akneye eğilimli cildi olan bireylerde nemlendiriciden kaçınmak sık yapılan bir hatadır. Özellikle retinoidler, benzoil peroksit, azelaik asit veya oral izotretinoin gibi ilaçlar kullanılan dönemlerde kuruluk, soyulma ve hassasiyet gelişebilir. İnce dokulu, komedojenik olmayan bir nemlendirici cilt bariyerini destekleyerek bu sorunları azaltabilir ve tedaviye devam etmeyi kolaylaştırabilir. Niasinamid, pantenol, gliserin ve hyalüronik asit gibi bileşenler yağlı bir tabaka oluşturmadan su kaybını sınırlamaya ve cildi yatıştırmaya yardımcı olabilir. Ancak belirgin kuruluk gelişmişse daha yoğun bariyer destekleyici bir ürün gerekebilir. 

Serum ve tonik her akne rutininde gerekli midir? 

Temizleyici, uygun nemlendirici ve gündüz güneş koruyucu çoğu kişi için bakımın temelini oluşturur ve aslında genelde yeterlidir. Sınırlı tahriş alanları, hassasiyet veya kızarıklık için niasinamid ve yatıştırıcı bileşenler içeren, parfümsüz ve komedojenik olmayan bir serum eklenebilir; fakat aynı anda çok sayıda aktif ürün kullanmak tedaviyi güçlendirmekten çok tahrişi ve inflamasyonu artırabilir. Tonik de zorunlu bir basamak değildir. Alkol oranı yüksek, belirgin mentol hissi veren veya yoğun asit içeren ürünler, özellikle retinoid ya da izotretinoin tedavisi sırasında yanma ve kuruluğu artırabilir. Bu dönemlerde serum ve tonik genelde ara verilebilen basamaklar olmaktadır. Bakım rutini mümkün olduğunca sade tutulmalıdır. Yeni bir ürün tüm yüze uygulanmadan önce küçük bir alanda denenmeli, kızarıklık veya yanma hekime danışılmalı ve bırakılmalıdır.

Cilt bakımı akne tedavisinin yerini tutar mı? 

Kozmetik bakım ürünleri az sayıda komedon oluşumuna ve hafif düzensiz cilt görünümünde destek sağlayabilir. Ancak tekrarlayıcı, orta-şiddetli, ağrılı, iz bırakma eğilimli veya uzun süren aknede tek başına bakım ürünleri yeterli değildir. Böyle durumlarda benzoil peroksit, topikal retinoidler, azelaik asit, uygun sistemik tedaviler veya bunların kombinasyonları dermatolog değerlendirmesiyle planlanır. Bakım rutini ise uygun şekilde düzenlenerek bu tedavinin tolere edilmesini kolaylaştırmalıdır. Sabah nazik temizlik, hafif nemlendirici ve geniş spektrumlu, komedojenik olmayan güneş koruyucular kullanılabilir. Akşam ise temizleme, varsa reçete edilen tedavi ve ihtiyaç halinde nemlendirici çoğu hasta için iyi bir tercih olabilir. Akne sonrası lekelenme eğilimi olanlarda güneşten korunma ayrıca önem taşır. Sonuçta akneli bireyde doğru ürün cildi en çok kurutan değildir. Yağlanmayı kontrol ederken bariyeri koruyan ve uygulanan medikal tedaviyle uyumlu olan üründür. 

Referans 

Conforti C, Giuffrida R, Fadda S, et al. Topical dermocosmetics and acne vulgaris. Dermatol Ther. 2021;34(1):e14436. doi:10.1111/dth.14436.

Lain E, Andriessen AE. Choosing the Right Partner: Complementing Prescription Acne Medication With Over-the-Counter Cleansers and Moisturizers. J Drugs Dermatol. 2020;19(11):1069-1075. doi:10.36849/JDD.2020.5536.

Araviiskaia E, Dréno B. The role of topical dermocosmetics in acne vulgaris. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2016;30(6):926-935. doi:10.1111/jdv.13579.

Khammari A, Demessant-Flavigny A, Kerob D, Seité S, Dréno B. A Salicylic Acid-Based Dermocosmetic Is Effective as an Adjunct to Benzoyl Peroxide for Mild to Moderate Acne and as Monotherapy in Maintenance Post Benzoyl Peroxide. J Drugs Dermatol. 2023;22(12):1172-1177. doi:10.36849/JDD.7449.

Wohlrab J, Kreft D. Niacinamide - mechanisms of action and its topical use in dermatology. Skin Pharmacol Physiol. 2014;27(6):311-315. doi:10.1159/000359974.