Atopiye Eğilimli Ciltlerde Cilt Bakımı Ürünlerinin Önemi
ATOPİYE EĞİLİMLİ CİLTLERDEKİ ASIL SORUN NEDİR?
Atopiye eğilimli ciltlerde en temel problemlerden biri kuruluk olmakla birlikte tek sorun bu değildir. Bu ciltlerde dış ortam ile vücut arasında koruyucu bir tabaka oluşturan cilt bariyeri daha hassastır. Bariyer bütünlüğünün bozulması, cildin suyu yeterince tutamamasına ve transepidermal su kaybının artmasına neden olur. Bunun sonucunda kuruluk, pullanma, gerginlik ve kaşıntı gelişebilir. Tahriş edici maddeler ve alerjenler de cilde daha kolay zarar verebilir. Kaşıntı nedeniyle cildin kaşınması ise bariyeri daha fazla zedeleyerek “kaşıntı-kaşıma döngüsü” olarak adlandırdığımız süreci başlatabilir. Bu nedenle atopiye eğilimli ciltlerde düzenli bakım, yalnızca cilde geçici olarak nem kazandırmayı değil, bariyer bütünlüğünü korumayı ve cildin dış etkenlere karşı direncini desteklemeyi hedeflemelidir.
ATOPİYE YATKIN CİLTLERDE CİLT BAKIMI NASIL OLMALIDIR?
Günlük bakımın aslında ilk basamağı cildi kurutmadan temizlemektir. Çok sıcak suyla ve uzun süreli duş almak, sert sabunlar, yoğun parfümlü ürünler ve sık peeling uygulamak cildin kuruluğu artırabilir. Ilık suyla kısa süreli duş alınması, sabun içermeyen veya nazik temizleyicilerin tercih edilmesi ve cildin havluyla ovalanmadan kurulanması daha uygundur. Temizliğin ardından ilk birkaç dakika içinde nemlendirici uygulanması, cilt yüzeyindeki suyun korunmasına ve kaybolmamasına yardımcı olur. Nemlendiriciler yalnızca kuruluk arttığında değil, düzenli olarak ve gerektiğinde gün içinde tekrar tekrar kullanılması önemlidir.
ATOPİYE YATKIN CİLTLERDE KULLANILAN BAKIM ÜRÜNLERDE HANGİ ETKEN MADDELER OLMALIDIR?
Atopiye eğilimli ciltler için geliştirilen bakım ürünlerinde suyu tutucu, yumuşatıcı ve cilt yüzeyinde koruyucu bir tabaka oluşturan bileşenlerin birlikte bulunması yarar sağlayabilir. Gliserin, üre ve pantenol gibi nem tutucu içerikler suyun cildin üst tabakasında tutulmasına destek olur. Pantenol ve allantoin gibi içerikler ise nemlendirici etkilerinin yanında hassasiyetin yatıştırılmasını destekleyebilir. Yulaf kaynaklı bileşenler atopiye eğilimli ve hassas ciltlere yönelik ürünlerde yatıştırıcı ve bariyer destekleyici özellikleri nedeniyle sıklıkla kullanılır.
Bu ürünlerde özellikle önem taşıyan bileşenlerden biri seramidlerdir. Seramidler cildin en dış tabakasındaki hücrelerin arasında doğal olarak bulunan temel yağ molekülleridir. Atopiye eğilimli ciltlerde seramid miktarı ve seramidlerin yapısal dengesi bozulabilir. Bunun sonucunda deri suyu daha kolay kaybeder ve çevresel etkenlere karşı daha geçirgen hale gelir. Seramid kompleksleri içeren nemlendiriciler cildin doğal yağ yapısını taklit ederek eksilen bariyer bileşenlerinin yerine konmasına yardımcı olabilir. Düzenli kullanım ise cildin su tutma kapasitesini zamanla artırır ve transepidermal su kaybını azaltabilir. Kuruluk ve pullanmanın hafiflemesine katkıda bulunabilir. Seramidlerin kolesterol, yağ asitleri, skualen ve nem tutucu içeriklerle birlikte bir formül içinde yer alması yalnızca yüzeydeki nem hissinin sağlamanın ötesinde cilt bariyerinin işlevini destekleyen daha bütüncül bir bakım sunabilir.
ATOPİYE YATKIN CİLTLER MİKROBİYOM ÖNEMLİ MİDİR?
Cilt mikrobiyomu da bariyer sağlığının önemli bir parçasıdır. Cilt yüzeyinde yaşayan mikroorganizmaların dengesi atopiye eğilimli ciltlerde değişebilir. Prebiyotik veya mikrobiyom dostu bileşenler içeren bakım ürünleri, cilt yüzeyinde daha dengeli bir ortamın korunmasına destek olabilir. Bununla birlikte bir ürünün etkisi tek bir içeriğe bağlı değildir. Seramidler, nem tutucular, yumuşatıcılar ve yatıştırıcı bileşenlerin uygun bir formülasyon içinde birlikte bulunması önem taşır.
Doğru ve düzenli cilt bakımı atopiye eğilimli cildin günlük rahatlamasını sağlamasının yanında alevlenmeleri kolaylaştırabilecek kuruluk ve bariyer bozukluğunu kontrol altında tutmaya da yardımcı olur. Ancak nemlendiriciler aktif atopik dermatit alevlenmesinde dermatoloğun önerdiği tedavilerin yerine geçmez ancak tedavinin bir tamamlayıcısı olabilir. Şiddetli veya sürekli kaşıntı, kızarıklık, sulanma, kabuklanma ya da enfeksiyon düşündüren bulgular varsa dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Atopiye eğilimli ciltlerde en sağlıklı yaklaşım derinin ihtiyaçlarına uygun nazik temizlik, düzenli nemlendirme ve seramid gibi bariyer destekleyici içeriklerin günlük rutinde düzenli kullanılmasıdır.
REFERANS
Nugroho WT, Sawitri S, Astindari A, Utomo B, Listiawan MY, Ervianti E, Astari L. The Efficacy of Moisturisers Containing Ceramide Compared with Other Moisturisers in the Management of Atopic Dermatitis: A Systematic Literature Review and Meta-Analysis. Indian J Dermatol. 2023 Jan-Feb;68(1):53-58.
Proksch E, Nissen HP. Dexpanthenol enhances skin barrier repair and reduces inflammation after sodium lauryl sulphate-induced irritation. J Dermatolog Treat. 2002 Dec;13(4):173-8.
Capone K, Kirchner F, Klein SL, Tierney NK. Effects of Colloidal Oatmeal Topical Atopic Dermatitis Cream on Skin Microbiome and Skin Barrier Properties. J Drugs Dermatol. 2020 May 1;19(5):524-531.
van Zuuren EJ, Fedorowicz Z, Christensen R, Lavrijsen A, Arents BWM. Emollients and moisturisers for eczema. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Feb 6;2(2):CD012119.
