Saç Dökülmesi Olan Bireyler Şampuan Seçerken Nelere Dikkat Etmelidir?

Saç dökülmesi ilk fark edildiğinde genelde çözüm yeni bir şampuanda aranır. Oysa dökülmenin arkasında bazen genetik sebepler, hormonal sorunlar, demir eksikliği, doğum, ameliyat, ateşli hastalık, hızlı kilo kaybı ve bazı ilaçlardan saçlı deri hastalıklarına kadar uzanan farklı nedenler bulunmaktadır. Şampuandan beklenebilecek faydalar öncelikle dökülmenin ana kaynağına bağlıdır. Yine de uygun bir şampuan saçlı deriyi arındırabilir, yağlanma ve kepeğin kontrolünü sağlayabilir. Saç telini kırılmaya karşı koruyabilir ve saçın daha hacimli görünmesine katkı sağlayabilir. Şampuanın işlevi tedaviyi desteklemek ve günlük saç bakımını daha sürdürülebilir hale getirmektir.

Şampuanlar saç dökülmesinde nasıl etki eder?

Durulanan bir ürün olduğu için şampuanın saçlı deriyle temas süresi oldukça kısadır. Bu nedenle medikal tedavilerle aynı güçte etki beklenmemelidir. Yine de fazla yağın, kirin ve ürün kalıntılarının uzaklaştırılması, kaşıntı ile inflamasyonun azaltılması ve saçlı derinin dengede tutulması saç sağlığı açısından değerlidir. Saç dökülmesine yönelik formüllerde genelde kafein, prosiyanidinler, peptitler ve çeşitli bitkisel ekstrelerle karşılaşılabilir. Bu içeriklere ilişkin laboratuvar bulguları ve bazı klinik çalışmalar olsa da kanıtın gücü her bileşen ve her ürün için aynı değildir. Ayrıca ürünün saçlı deride ne kadar kaldığı da önem taşır. Örneğin prosiyanidinlerle olumlu sonuç bildirilen çalışmaların önemli bir kısmı, durulanan şampuanlardan ziyade saçlı deride bırakılan tonik ve solüsyonlarla yürütülmüştür. Bu nedenle ürün içerikleri değerlendirilirken destekleyici etkiile medikal tedavi etkisi birbirinden ayrılmalıdır.

Saç dökülmesi sandığımız durum aslında saç kırılması olabilir mi?

Farklı boylarda kopmuş teller, mat görünüm, çatallanma ve düzensiz saç uçları daha çok kırılmayı düşündürür. Kökten dökülen saç ise genellikle tam uzunluğundadır ve ucunda küçük, açık renkli bir kök kılıfı görülebilir. Çok sıcak su, sık fön ve düzleştirme, boya-açıcı uygulamaları ile sert temizleyiciler saç telindeki hasarı artırabilir. Saç ve saçlı derinin pH'ına yakın, nazik temizleyen bir şampuanın uygun saç kremiyle kullanılması teller arasındaki sürtünmeyi azaltarak kırılmanın azalmasına yardımcı olabilir. Keratin, hidrolize proteinler, pantenol, argan yağı ve benzeri yumuşatıcılar yıpranmış telin daha parlak, düzgün ve dayanıklı görünmesini destekler. Peptitler veya film oluşturan bileşenler de ince telleri geçici olarak daha dolgun gösterebilir. Ancak bu kozmetik kalınlık ve hacim etkisi yeni saç kökü geliştiği anlamına gelmez.

Dökülen saçlarda şampuan seçimi nasıl yapılmalıdır?

Bu durumda şampuan seçimi yapılırken yalnızca “saç dökülmesine karşı” ifadesine değil, saçlı derinin yağlı, kuru, hassas veya kepekli olup olmadığına da bakılmalıdır. Yağlı saçlı deride etkili arındıran fakat yıkama sonrasında yanma ve gerginlik bırakmayan ürünler uygundur. Kuru, kırılgan ya da kimyasal işlem görmüş saçta bakım sağlayan bileşenler öne çıkar. İnce ve hacimsiz saçlarda ağrılık yapmayan, hacim destekleyici formüllerden yararlanabilir. Yoğun dökülme yaşayan kişilerde ise saçlı deriyle uyumlu, düzenli kullanılabilen ve destekleyici aktiflerle zenginleştirilmiş ürünler tercih edilebilir. Belirgin kepek, kaşıntı ve yağlanma varsa pirokton olamin, ketokonazol veya benzeri aktifleri içeren medikal şampuanlar gerekebilir. Hassas kişiler yoğun parfümden, kuvvetli mentol hissinden ve daha önce reaksiyon oluşturmuş bitkisel ekstrelerden kaçınmalıdır. Bir ürünün doğal ya da sülfatsız olması tek başına daha güvenli veya dökülmeye karşı daha etkili olduğunu kanıtlamaz. Formülün tamamı ve kişisel tolerans birlikte değerlendirilmelidir.

Ne zaman şampuandan fazlasına ihtiyaç vardır?

Üç aydan uzun süren dökülme, saç ayrım çizgisinde genişleme, şakaklarda gerileme, bölgesel açıklık ya da saçlı deride yanma, ağrı, yoğun kabuklanma ve kepeklenme dermatolojik değerlendirme gerektirir. Dökülme ani başlamış ve avuç avuç oluyorsa yakın zamanda geçirilen hastalık, doğum, stres, kısıtlayıcı diyet, tiroid bozukluğu veya demir eksikliği gibi tetikleyiciler araştırılabilir. Kadın ve erkek tipi saç dökülmesinde kanıtlı tedaviler tanıya göre belirlenir. Bu durumlarda şampuan ancak bu tedavi planını tamamlar. Yıkama sırasında ele gelen tellerin büyük bölümü, dinlenme dönemini zaten tamamlamış saçlardır. Yani sık yıkamanın dökülmeyi başlattığı düşüncesi doğru değildir. Saçlı deri ihtiyacı kadar yıkanmalıdır ve şampuan parmak uçlarıyla nazikçe uygulanmalı ve iyi durulanmalıdır. En uygun şampaun saçlı deriyi tahriş etmeden temizleyen, kırılmayı artırmayan, saç tipine uyan ve gerekli medikal tedavilerle birlikte düzenli kullanılabilen şampuandır.

Referans

Gavazzoni Dias MFR. Hair cosmetics: an overview. Int J Trichology. 2015;7(1):2-15. doi:10.4103/0974-7753.153450.

Draelos ZD. Shampoos, conditioners, and camouflage techniques. Dermatol Clin. 2013;31(1):173-178. doi:10.1016/j.det.2012.08.004.

Gavazzoni Dias MFR, de Almeida AM, Cecato PM, Adriano AR, Pichler J. The shampoo pH can affect the hair: myth or reality? Int J Trichology. 2014;6(3):95-99. doi:10.4103/0974-7753.139078.

Takahashi T, Kamimura A, Yokoo Y, Honda S, Watanabe Y. The first clinical trial of topical application of procyanidin B-2 to investigate its potential as a hair growing agent. Phytother Res. 2001;15(4):331-336. doi:10.1002/ptr.800.

Fields JR, Vonu PM, Monir RL, Schoch JJ. Topical ketoconazole for the treatment of androgenetic alopecia: a systematic review. Dermatol Ther. 2020;33(1):e13202. doi:10.1111/dth.13202.